Praistorijska humka Ruja-Dučalovići

Praistorijska humka Ruja-Dučalovići

 1,233 

Interesovanja za humke (tumule, gromile, gomile) počela su još u XIX veku o čemu svedoče beleške putopisaca, a ubrzo zatim i prva arheološka iskopavanja. Otkrivanje sasvim nove, do tada, nepoznate kulture, čije upečatljivo obeležje predstavlja sahranjivanje pod kalotastim zemljanim konstrukcijama, nikoga nije ostavljalo ravnodušnim.

Sam oblik tumula, odnosno njegove izbočene kalote vidno izdvojene od okolnog terena, pružao je siguran dokaz o postojanju praistorijskih grobova na tom mestu, često bogatih brojnim i dragocenim darovima, što je sve davalo veoma jak podstrek istraživačima raznih generacija ne samo na ovom, već i na jednom širem prostoru obeleženom postojanjem istog kulturnog fenomena.

Pored brojnih istraženih nekropola, na ovom mestu posvećena je pažnja jednoj nekropoli na potesu Ruja u selu Dučalovići uz staru trasu puta Čačak– Požega iz bronzanog doba. Rekognosciranjem Dragačeva 1955. godine na ovom mestu evidentirane su 23 humke, dok je geodetskim snimanjem, dve decenije nakon toga, registrovano samo 13 od kojih su mnoge bile dosta oštećene i zaravnjene kalote.

Oštećenja mnogih humki u centralnom delu, prema mišljenju rukovodioca iskopavanja Milene Ikodinović, najverovatnije su posledica radova koje je ovde krajem XIX veka vršio tadašnji profesor čačanske gimnazije Sima Trojanović. Tokom 1978. i 1979. godine, u organizaciji Narodnog muzeja u Čačku, i pod istim rukovodstvom, istraženo je pet bolje očuvanih humki.

HUMKA IX

HUMKA IX je zemljane konstrukcije, dosta zaravnjena i delimično oštećena usecanjem seoskog puta i divljim kopanjem, prečnika 9 x 8 m i visine 1 m. Centralni deo je devastiran nestručnim kopanjem. Na tom mestu nađeno je nekoliko spaljenih kostiju (naslovna fotografija).

HUMKA X

HUMKA X je kalotastog oblika, zemljana, zaravnjena i oštećena na periferiji zasecanjem međe i trase seoskog puta, prečnika 14,4 x 14 m, visine 1,2 m. U okviru ove celine istražena su dva groba. Grob 1-ovde je otkrivena grobna konstrukcija od monolitnih kamenih ploča u obliku ciste. Okvirne ploče postavljene su nasatično, a preko okvirnih ploča položena je ploča – prekrivač, raspuknut u više delova.

Grobna konstrukcija
HUMKA XII

HUMKA XII je isključivo zemljane konstrukcije, prečnika 10,5 x 9,5 m i visine 1,2 m. U okviru ove humke istražene su dve grobne celine. Grob 1 predstavlja primarnu sahranu otkrivenu u postavljenom centru tumula.

Grobna konstrukcija pre uklanjanja ploče

Grobna konstrukcija je oblika ciste, načinjena od većih kamenih ploča. U unutrašnjosti ciste otkriven je skelet pokojnika položen na desni bok u zgrčenom položaju. Desna ruka je savijena u laktu, sa šakom pored glave, dok je šaka leve ruke postavljena ispred grudnog koša. Obe noge su jako savijene, tako da su potkolenice pripijene uz butne kosti.

Skleletni ostaci unutar konstrukcije

Uz karlicu se nalazio pehar.

Pehar

U poslednje dve decenije na ovom području relativno mali broj nekropola je istražen. Razlozi su brojni, ali pored onih finansijske prirode ili onih koji se tiču motivisanosti samih istraživača, zabrinjava evidentan, proces nestajanja tumula zbog različitih erozivnih promena i mera savremene poljoprivrede što rezultira drastičnim smanjenjem njihovog broja u odnosu na starije podatke.

Literatura: Д. Катарина. 2016. Некрополе бронзаног доба у регији Чачка. Народни музеј Чачак.

Podelite sadržaj na
fb-share-icon0
Tweet 20

Urednik

One thought on “Praistorijska humka Ruja-Dučalovići

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error

ZAPRATITE I PODELITE SADRŽAJ