Prilikom zaštitinih arheoloških iskopavanja, rumunski arheolozi iskopali su glinenu figurinu u neolitskom naselju.

Tokom jednog naizgled uobičajenog dana arheoloških iskopavanja, na periferiji današnjeg grada Sfântu Gheorghe u Rumuniji, tim arheologa Muzeja nacionalnih istočnih Karpata (MNCR – Muzeul Naţional al Carpaţilor Răsăriteni) naišao je na izuzetno otkriće. Arheolozi su pronašli malu figurinu od gline, pažljivo oblikovanu pre više od 7.500 godina. Reč je o ženskoj predstavi, sa raširenim rukama, u pozi koja podseća na molitvu ili ritualni gest.

• Otkriće nove antropomorfne figurine na lokalitetu Borđoš
• Otkrivena 6.000 godina stara figurina Venere
• 7.500 godina stara tajna Crvenokose boginje iz praistorije

Figurina je otkrivena tokom zaštitinih arheoloških istraživanja na lokalitetu Arcuș – Platoul Târgului (Vásártető), gde su bili planirani radovi na proširenju elektroenergetske infrastrukture. Istraživanja su otkrila ostatke neolitskog naselja datovanog u period između 5800. i 5500. godine pre n. e, koje pripada starčevo-kriš kulturi, jednoj od najranijih zemljoradničkih kultura jugoistočne Evrope.

Izgled glinene figurine

U okviru jedne stambene strukture stare više od 7.000 godina, među fragmentima keramičkih posuda, tragovima pečene gline i ugljenisanog materijala, arheolozi su pronašli ovu minijaturnu figurinu. Visoka svega 6 centimetara, izrađena je od gline pomešane sa plevom i peskom, a zatim pečena na visokoj temperaturi. Ima svetlocrvenkastu boju, dok se na prednjoj strani uočavaju tamnosmeđe nijanse, što ukazuje na jače dejstvo vatre tokom pečenja.

Lice figurine nije detaljno modelovano, ali su naglašeni ključni elementi: oči su urezane u obliku slova „V“, nos je ovalan, dok fine urezane linije predstavljaju dugu kosu, verovatno skupljenu u punđu. Ovaj detalj čini figurinu jednom od najranijih poznatih predstava ženske frizure na prostoru severno od Dunava.

Ruke su oblikovane bočno i uzdignute, dok se na prednjem delu tela jasno razlikuju dve male ispupčine koje predstavljaju grudi, što nedvosmisleno ukazuje na ženski lik. Položaj sa raširenim rukama čest je motiv u neolitskoj figuralnoj umetnosti i obično se tumači kao simbol molitve, prizivanja ili komunikacije sa božanstvom.

Retka figurina starčevo-kriš kulture

Figurine ovog tipa izuzetno su retke u okviru starčevao-kriš kulture, što otkriće iz Arcușa čini još značajnijim. Većina poznatih idola iz istog perioda potiče iz Banata ili oblasti Kriša i često ima naglašene telesne karakteristike, tzv. Venere, sa izraženim bokovima i stomakom, koji se povezuju sa simbolikom plodnosti. Nasuprot tome, figurina iz Arcușa odlikuje se vitkom, svedenom siluetom, bez prenaglašenih atributa, ali sa snažnom izražajnošću.

Pitanje je koja je bila namena ove figurine? Možda je bila zavetni dar, amajlija ili predmet korišćen u obredima vezanim za plodnost ili zaštitu doma.

Izvor: FB stranica muzeja Muzeul Naţional al Carpaţilor Răsăriten