Arheolozi su tokom ovogodišnje kampanje na rimskom utvrđenju Cuppae otkrili nove delove zapadnog bedema, kule različitih građevinskih faza i dokaze da je utvrđenje bilo aktivno i u ranovizantijskom periodu.

Arheološka istraživanja su i korak bliže formiranju budućeg Arheološkog parka Cuppae, naveli su iz Ustanove kulture muzeja Golupca.

Tokom prolećne arheološke kampanje, koja je trajala od aprila do juna 2026. godine, nastavljena su sistematska istraživanja rimskog utvrđenja Cuppae kod Golupca, jednog od najznačajnijih lokaliteta rimskog perioda na prostoru Donjeg Podunavlja i dunavskog limesa.

Radovi predstavljaju nastavak višegodišnjeg projekta započetog 2024. godine, čiji je cilj da se utvrdi stepen očuvanosti lokaliteta, rekonstruiše njegov razvoj i obezbede uslovi za njegovu dugoročnu zaštitu i prezentaciju.

Nova otkrića o razvoju rimskog utvrđenja

Ovogodišnja istraživanja bila su usmerena na nastavak iskopavanja zapadnog bedema, čiji je veći segment otkriven tokom prethodne arheološke sezone.

Arheolozi su ovoga puta otkrili deo zapadnog bedema sa segmentom unutrašnje kule starije faze utvrđenja, dok je spoljna kula mlađe, kasnoantičke faze u potpunosti istražena. Pokretni arheološki nalazi potvrđuju da je utvrđenje nastavilo da funkcioniše i tokom ranovizantijskog perioda.

Istraživanja su pokazala i da je bedem u antici prolazio kroz još jednu fazu obnove i dogradnje, što svedoči o dugotrajnoj upotrebi i stalnom prilagođavanju fortifikacije potrebama odbrane na jednoj od najvažnijih granica Rimskog carstva.

Otkriveni ostaci predstavljaju značajan doprinos proučavanju razvoja rimske vojne arhitekture, ali i života vojnika i stanovništva koje je živelo uz dunavski limes.

Rezultat saradnje lokalne samouprave i naučnih institucija

Arheološka istraživanja realizuju se u saradnji Opštine Golubac, Arheološkog instituta, Narodnog muzeja Požarevac i Regionalnog zavoda za zaštitu spomenika kulture Smederevo, uz podršku Ministarstva kulture Republike Srbije.

Ovaj projekat predstavlja primer uspešne saradnje lokalne samouprave i republičkih institucija kulture, čiji je zajednički cilj očuvanje, naučno proučavanje i valorizacija jednog od najznačajnijih lokaliteta rimskog perioda u Srbiji.

• Arheolozi otkrivaju tajne rimskog utvrđenja Dijana kod Kladova
• Jedinstveni rimski oklop pronađen u ruševinama utvrđenja Timacum Minus
• Rimski logor u selu Kremna je prvi takve vrste na teritoriji Srbije i najbolji primer vremenske kapsule

Posebno se ističe uloga Opštine Golubac, koja sopstvenim sredstvima finansira prvu fazu arheoloških istraživanja, ali i postupak eksproprijacije zemljišta neophodnog za nastavak iskopavanja, zaštitu i buduće uređenje lokaliteta.

Cuppae kao budući arheološki park

Stvaranjem neophodnih uslova, Cuppae bi u narednim godinama trebalo da preraste u savremeno uređen arheološki park, dostupan naučnicima, turistima i svim ljubiteljima kulturnog nasleđa.

Formiranje Arheološkog parka Cuppae predstavlja jedan od najznačajnijih razvojnih projekata u oblasti kulturnog turizma Golupca. Plan je da arheološki ostaci budu trajno zaštićeni, stručno prezentovani i uključeni u savremenu turističku ponudu, čime bi lokalitet postao nova prepoznatljiva tačka na turističkoj mapi Srbije i važna stanica na evropskim rutama rimskog nasleđa.

Deo jedinstvene turističke celine

Budući arheološki park nadovezaće se na već poznate znamenitosti Golubačkog kraja – Golubačku tvrđavu, Manastir Tumane, prirodne vrednosti Nacionalnog parka Đerdap i moćni tok Dunava.

Na relativno malom prostoru posetioci će imati priliku da upoznaju više od dve hiljade godina istorije – od rimskog perioda, preko srednjeg veka, do savremene duhovne i prirodne baštine po kojoj je ovaj kraj danas prepoznatljiv.

Uloga Muzeja Golubac

Značajnu ulogu u ovom procesu ima i Muzej Golubac, koji sistematski prikuplja, čuva, proučava i predstavlja arheološku i istorijsku baštinu Golubačkog kraja.

Kroz izložbe, naučnoistraživački rad, edukativne programe i saradnju sa vodećim institucijama zaštite kulturnog nasleđa, muzej doprinosi razvoju arheološkog i kulturnog turizma i omogućava da bogata prošlost ovog područja bude dostupna široj javnosti.

Novo poglavlje u istraživanju dunavskog limesa

Nastavak arheoloških istraživanja lokaliteta Cuppae predstavlja mnogo više od novih naučnih otkrića. On označava važan korak ka očuvanju jednog od ključnih lokaliteta na dunavskom limesu i stvaranju novog kulturnog simbola Golupca.

Ukoliko se planirani projekat uspešno realizuje, Cuppae bi mogao da postane jedan od najznačajnijih arheoloških parkova u Srbiji, mesto na kome će se arheologija, istorija, kulturno nasleđe i prirodne lepote istočne Srbije spojiti u jedinstveno iskustvo za domaće i strane posetioce.