Naučnici su otkrili da oružje iz grobnica egipatskih princeza nije bilo samo simbol moći, već su ga one koristile tokom života.

Kada su ranije arheolozi otkrivali lukove, strele i bodeže u drevnim egipatskim grobnicama, gotovo se uvek podrazumevalo da pripadaju muškarcima ili ratnicima. Međutim, novo otkriće iz Egipta potpuno menja dosadašnje shvatanje o ulozi kraljevskih žena.

Naučnici su analizom mumija starih oko 4.000 godina otkrili da su pojedine egipatske princeze bile vešti strelci, aktivno učestvovale u lovu i prolazile ozbiljan fizički trening. Do ovog zaključka došli su bioarheolozi nakon detaljnog proučavanja kostiju šest članova kraljevske porodice iz Dahšura, čiji su skeleti sačuvali tragove intenzivnog korišćenja luka i drugog oružja.

Ponovo otkrivene mumije skrivale su veliku tajnu

Istraživanje, objavljeno u časopisu Frontiers in Environmental Archaeology, obuhvatilo je posmrtne ostatke pet princeza i kralja Hora, pronađene još krajem 19. veka u kraljevskoj nekropoli Dahšur.

Nažalost, njihove mumije su decenijama bile izgubljene u muzejskim zbirkama, sve dok nisu ponovo identifikovane tokom katalogizacije Egipatskog muzeja 2020. godine. Upravo je to omogućilo naučnicima da savremenim bioarheološkim metodama ponovo prouče njihove ostatke i otkriju detalje koji su ranije bili nepoznati.

• Grob ratnice ili ne? Sahrana žene sa oružjem iz 10. veka
• Pronađeni 2.600 godina stari grobovi žena-ratnica
• Žena među ratnicima: tajna čuvenog vikinškog groba iz Birke

Četiri princeze bile su ćerke faraona Amenemhata II i sahranjene su u podzemnim grobnicama zajedno sa luksuznim nakitom, ali i oružjem koje se dugo smatralo isključivo simbolom kraljevskog statusa.

Kosti egipatskih princeza su otkrile godine vežbanja

Najvažnije otkriće nije pronađeno među zlatnim predmetima, već na samim kostima. Naučnici su uočili izrazito razvijena mesta pripoja mišića na ramenima, nadlakticama i podlakticama, što predstavlja karakterističan znak dugotrajnog i ponavljanog fizičkog napora.

Takve promene nastaju kod ljudi koji godinama izvode iste snažne pokrete, poput zatezanja luka, držanja strele ili rukovanja teškim oružjem.

Princeza Ita, stara između 28 i 34 godine, imala je veoma razvijenu muskulaturu gornjeg dela tela, što ukazuje da je redovno koristila oružje poput buzdovana ili bodeža.

Kod princeze Itaveret, stare između 20 i 34 godine, otkriveni su tragovi zaraslih preloma rebara i stopala, dok građa njenog skeleta jasno pokazuje da je bila iskusni strelac.

Prema rečima autorima studije, upravo razvoj kostiju potvrđuje da gađanje lukom nije bilo povremena aktivnost, već deo njihove svakodnevice.

Oružje u grobnicama više nije misterija

U grobnicama princeza arheolozi su pronašli lukove, strele, bodeže i buzdovane. Ove predmete su se decenijama tumačili kao simboli kraljevskog dostojanstva ili pogrebni darovi. Novo istraživanje sada snažno ukazuje da je njihova funkcija bila mnogo praktičnija.

Snažni mišićni pripoji na kostima gotovo se u potpunosti poklapaju sa pokretima potrebnim za korišćenje upravo ovakvog oružja, zbog čega istraživači smatraju da princeze nisu bile samo vlasnice ovih predmeta, već njihove stvarne korisnice.

Povrede govore o životu daleko od dvorskog mira

Analiza mumija otkrila je još jedno iznenađenje. Kod više članova kraljevske porodice pronađeni su tragovi zaraslih preloma, infekcija i drugih povreda koje ukazuju na fizički veoma aktivan život. Princeza Itaveret preživela je prelome rebara i stopala, dok su kod ostalih uočeni tragovi snažnih udaraca i degenerativnih promena zglobova nastalih usled dugotrajnog opterećenja.

Naučnici smatraju da su ove povrede verovatno nastale tokom lova, intenzivnih vojnih vežbi ili drugih zahtevnih aktivnosti, a ne tokom svakodnevnog života na kraljevskom dvoru.

Istovremeno, činjenica da su gotovo sve povrede potpuno zarasle govori da su pripadnici kraljevske porodice imali pristup izuzetno razvijenoj medicinskoj nezi.

Otkrili i tragove bliskog srodstva

Pored fizičke aktivnosti, istraživači su otkrili i retke urođene promene na kičmi koje ukazuju da su članovi kraljevske porodice bili blisko povezani krvnim srodstvom. Ovakvi nalazi potvrđuju da su brakovi unutar vladajuće dinastije bili mnogo češći nego što se ranije pretpostavljalo. Analiza je pokazala i znake metaboličkih bolesti, nutritivnih nedostataka i degenerativnih promena, što govori da ni život kraljevske elite nije bio lišen zdravstvenih problema.

Otkriće iz Dahšura pokazuje da su neke egipatske princeze bile mnogo više od dvorskih figura. Njihove kosti svedoče o godinama vežbanja, korišćenju oružja i životu koji je zahtevao snagu, izdržljivost i veštine koje su se do sada uglavnom pripisivale muškarcima. Upravo zato ovo istraživanje predstavlja jedno od najzanimljivijih novih otkrića o svakodnevnom životu kraljevske elite drevnog Egipta.