Izuzetni uslovi u kripti Mortorino omogućili su očuvanje ne samo kostiju već i kose, tekstila, kože, noktiju i mekih tkiva, otvarajući naučnicima retku priliku da prouče život i običaje iz prošlosti.

Arheolozi koji učestvuju u međunarodnoj bioarheološkoj terenskoj školi AITA Bioarchaeology otkrili su izuzetno očuvan drveni kovčeg sa ostacima novorođenog deteta tokom istraživanja kripte Mortorino u mestu San Fiorano, nedaleko od Kodonja, na severu Italije. Reč je o jednom od najznačajnijih nalaza ovogodišnje istraživačke sezone, jer su uz skelet sačuvani i kosa, odeća u kojoj je sahranjen, kao i prvobitni položaj tela.

Otkriće je rezultat druge godine međunarodnog projekta koji okuplja studente i stručnjake iz oblasti arheologije i antropologije iz različitih zemalja sveta. Istraživanjima rukovode dr Nataša Šarkić i dr Roberto Cigeti.

Kripta koja čuva ono što vreme obično uništi

Kripta Mortorino predstavlja izuzetno retko arheološko okruženje iz 18. veka. Zahvaljujući stabilnoj temperaturi, visokoj vlažnosti i veoma maloj količini kiseonika, organski materijali koji se na većini lokaliteta odavno raspadnu ostali su očuvani vekovima.

Pored ljudskih kostiju, istraživači su pronašli tekstil, predmete od kože, ljudsku kosu, nokte, pa čak i ostatke mekih tkiva. Posebno su dragoceni ostaci dece. Njihove kosti su sitne, krhke i još uvek u razvoju, zbog čega se u arheološkim kontekstima retko očuvaju u ovako dobrom stanju.

Novorođenče u netaknutom kovčegu

Najnoviji nalaz predstavlja pravo iznenađenje. Arheolozi su pažljivo podigli netaknuti drveni kovčeg izrađen od jednostavnih drvenih dasaka. Unutar njega nalazili su se ostaci novorođenog deteta, koje je i dalje ležalo u prvobitnom pogrebnom položaju. “Na telu je sačuvana pogrebna odeća, dok je kosa ostala gotovo netaknuta, što ovakva otkrića čini izuzetno retkim čak i na najpoznatijim evropskim arheološkim lokalitetima”, naveli su rukovodioci iskopavanja.

Ovako očuvani nalazi pružaju jedinstvenu priliku da naučnici prouče zdravlje dece, pogrebne običaje, način sahranjivanja najmlađih članova zajednice, ali i procese koji omogućavaju očuvanje organskih ostataka tokom dugog vremenskog perioda.

Istraživanja radi očuvanja istorijskog spomenika

Iskopavanja u kripti deo su šireg projekta zaštite kulturnog nasleđa. Ljudski ostaci privremeno se uklanjaju kako bi bio postavljen sistem za odvodnjavanje, jer česta plavljenja ugrožavaju istorijske freske koje prekrivaju zidove i svodove kripte.

• Zagonetno nalazište Lepenski vir – sahrane beba ispod podova kuća
• Otkriveni prvi dokazi balsamovanja kod plemićke porodice
• Grob rimskih blizanaca iz Trogira – retko arheološko otkriće iz Hrvatske

Po završetku arheoloških i antropoloških analiza svi posmrtni ostaci biće ponovo sahranjeni na lokalnom groblju.

Slede DNK analize i proučavanje drevnih tkanina

Nalazi iz kripte već su privukli pažnju međunarodne naučne zajednice. Planirane su analize drevne DNK, ishrane nekadašnjeg stanovništva, mogućeg očuvanja moždanog tkiva, kao i detaljna proučavanja brojnih fragmenata odeće i tekstila pronađenih tokom iskopavanja.

“Ovaj projekat pokazuje kako arheološka istraživanja i zaštita kulturnog nasleđa mogu da idu ruku pod ruku, omogućavajući naučnicima da bolje razumeju život ljudi iz prošlosti, dok se istovremeno čuva jedan od najznačajnijih istorijskih spomenika ovog dela Italije”, ističu rukovodioci istraživanja.

Istovremeno, međunarodna terenska škola pruža studentima jedinstvenu priliku da steknu praktično iskustvo u radu na lokalitetu sa izuzetnim uslovima očuvanosti, znanje koje će kasnije primenjivati u svojim budućim arheološkim i antropološkim istraživanjima.