Održana gostujuća predavanja o rezultatima analize skeleta iz kasnoantičke bazilike u Cimu i o rimskoj vili u Skelanima
U organizaciji Studija arheologije na Filozofskom fakultetu, Sveučilišta u Mostaru, održana su dva gostujuća predavanja posvećena rezultatima fizičko-antropološke analize ljudskih skeleta iz kasnoantičke crkve iz Cima, kao i arheološkim istraživanjima rimske vile u Skelanima.
Predavanje o rezultatima fizičko-antropološke analize skeleta sa Cimske bazilike
Mag. archaeol. Maja Miljević Đajić, arheolog i fizički antropolog, održala je predavanje pod nazivom „Šta nam kosti govore? Zdravlje, bolesti i traume: studija slučaja analize ljudskih skeletnih ostataka sa starohrišćanske crkve u Cimu“, predstavivši rezultate antropološke analize skeletnog materijala pronađenog u cimskoj bazilici. U fokusu izlaganja bila je važnost bioarheoloških istraživanja za razumevanje načina života i zdravstvenih prilika nekadašnjih zajednica.
„Analizom su utvrđivani pol, starost u trenutku smrti, patološke promene i tragovi trauma. Kod jednog muškarca starosti između 30 i 35 godina zabeležene su povrede nosa nastale nasilnim putem, kao i povrede rebara koje upućuju na pad, dok su kod više individua uočeni izraženi markeri fizičkog stresa“, istakla je Miljević Đajić. Dodala je da su identifikovani i tragovi skeletne tuberkuloze, kao i pokazatelji nedostatka vitamina D, što svedoči o zdravstvenim izazovima tadašnje populacije.
„Skeletni ostaci iz Cima jasno ukazuju da su muškarci sredinom 5. veka živeli u uslovima intenzivnog fizičkog rada, čestih trauma i prisustva hroničnih bolesti“, naglasila je ona.
Predavanja o rimskoj vili u Skelanima
Mag. archaeol. Jovan Đajić, kustos-arheolog iz JU Arheološki muzej „Rimski municipium“ Skelani, održao je predavanje pod nazivom „Rimska vila iz Municipiuma Malvesiatiuma u Skelanima“. Govorio je o značaju rimskih ostataka u Skelanima, čije je postojanje u 19. veku zabeležio Felix Kanitz, dok je prva sistematska arheološka istraživanja sproveo Karlo Pač, kada su otkrivene dve kasnoantičke bazilike, velika nekropola i brojni kameni spomenici.
Poseban akcenat stavljen je na istraživanje reprezentativne vile urbane, u kojoj su pronađena ložišta, luksuzne dekoracije i bogati mozaički ukrasi. „Među njima se izdvaja medaljon sa prikazom Gorgone Meduze, mitskog bića čiji je lik imao apotropejsku, zaštitnu ulogu, simbolično štiteći dom od zlih namera. Otkrića iz Skelana potvrđuju da je ovaj prostor bio snažno integrisan u urbane, privredne i kulturne tokove rimske provincije Dalmacije“, istakao je Đajić.
Predstavljeni rezultati pokazali su koliko arheološka i fizičko-antropološka istraživanja doprinose razumevanju života u kasnoj antici. Analiza materijalnih ostataka i skeletnih nalaza pruža dragocen uvid u zdravstvene, društvene i kulturne okolnosti tog perioda, potvrđujući značaj sistematskog proučavanja i očuvanja kulturnog nasleđa, navodi se na sajtu Filozofskog fakulteta.
