Pronađeni životinjski ostaci psa u Pločniku kod Prokuplja stari 6,500 godina

Pronađeni životinjski ostaci psa u Pločniku kod Prokuplja stari 6,500 godina

 3,816 

U neolitskom naselju Pločnik kod Prokuplja, pronađeni su skeletni ostaci jednog od najstarijeg psa u Srbiji, nakon što je analiza potvrdila da se radi o životinjskim skeletnim ostacima koji su tu najmanje 6.500 godina.

To otkriće predstavlja dokaze o postojanju različitih vrsta pasa u periodu neposredno nakon ledenog doba, kao i da je ova životinska vrsta već tada bila pripitomljena.

Keruša, koja je na Pločnik došla tokom neolitske seobe naroda iz Male Azije, preteča je današnjih pasa, a postoji više pretpostavki o njenom izgledu, potvrdila je Beti arheolog Julka Kuzmanović Cvetković.

Skeletni ostaci psa su pronađeni u „sondi 24“, u okviru projekta „Razvoj metalurgije u Evroaziji“, Britanskog UCL Univerziteta iz Londona , Narodnog muzeja iz Beograda i Prokuplja.

Arheolozi su tom prilikom, u potrazi za dokazima o razvoju metalurgiji, otvorili sondu koja je trebala da otkrije jednu neolitsku kuću. Međutim, naišli su na neverovatan nalaz. „Pronašli smo kosti, od kojih je uzeta donja leva čeljust, a analiza je pokazala zadivljujuće rezultate. U pitanju je keruša iz doba neolita i ona je, za sada najstariji pas koji je otkriven na prostorima Srbije“, kazala je Kuzmanović Cvetković

DNK analizu skeletnih ostataka drevnog psa sa Pločnika, pored još 26 pasa, iz drugih zemalja, uradili su britanski Fransis Krik institut, Univerzitet u Oksfordu i Univerzitet u Beču.

Poreklo današnjih pasa

To nam govori, obzirom na već poznate kretanja tokom neolitskog perioda iz Male Azije na Balkan pre oko 8.000 godina… da su ljudi tokom migracija širom sveta u to vreme najverovatnije vodili i svoje pse sa sobom, i da je pas već tada bio pripitomljen“, kaže Kuzmanović Cvetković

Istovremeno, ona smatra da pas u to vreme, najverovatnije nije bio kućni ljubimac, kao što je to danas, jer je neolitska keruša sa Pločnika „potpuno drugačija od današnjeg psa“.

Ima pokušaja rekonstrukcije, na osnovu skeleta i na osnovu uporednih analiza. Pretpostavlja se da je keruša izgledala prilično zastrašujuće, sa jakom čeljusti, mnogo veća od današnjeg psa. U neolitsko doba, psi su životinje koje su još uvek mesožderi i koje u neolitu tek počinju da se privikavaju na ljudsku ishranu“, kaže Kuzmanović Cvetković

Prilikom iskopavanja 24. sonde na Pločniku, pored arheologa iz muzeja Toplice u Prokuplju i Beograda, i arheologa sa univerziteta Durham i Jork u Velikoj Britaniji, bila su uključena i dva arheozoologa, Jelena Bulatović iz Laboratorije za bioarheologiju Univerziteta u Beogradu, i Ivana Stojanović sa Arheološkog instituta u Beogradu.

One su prve identifikovale ostatke psa sa Pločnika, tokom rada na analizi životinjskih ostataka za potrebe ovog projekta i kontaktirale istraživače sa britanskog Krik instituta, koji su vodili globalnu studiju o poreklu pasa.

Najstariji pas u Srbiji, koji je otkriven na Pločniku predstavlja ekskluzivno otkriće, i on se našao u svetskom naučnom časopisu „Science“.

Psi su bili prve domestikovane životinje, ali malo se zna o njihovoj populacionoj istoriji i u kojoj meri je bila povezana sa ljudima. Sekvencirali smo 27 drevnih gena pasa i otkrili da svi psi imaju zajedničko poreklo različito od današnjih vukova, sa ograničenim protokom gena od pripitomljavanja vukova, ali značajnim protokom gena od pasa do vuka. Do pre 11.000 godina, najmanje pet glavnih loza predaka je menjalo oblika (diverzifikovalo se), pokazujući duboku genetsku istoriju pasa tokom paleolita

Origins and genetic legacy of prehistoric dogs –Bergstrom et al. 2020

Istovremeno, analizom je utvrđeno da je neposredno nakon ledenog doba i pre nego što je bilo koja druga životinja pripitomljena, u svetu već postojalo najmanje pet različitih vrsta pasa, a da su se tokom poslednjih 10.000 godina ove drevne loze pasa mešale i kretale, kako bi nastali psi koje poznajemo danas.

Iako ovo naučno istraživanje pruža nove uvide u ranu istoriju populacije pasa i njihove odnose sa ljudima i jedni drugima, mnoga pitanja i dalje ostaju. Konkretno, istraživački timovi još uvek pokušavaju da otkriju gde su i u kom ljudskom kulturnom kontekstu psi prvi put bili pripitomljeni.

Izvor: Danas i UCL

Podelite sadržaj na
fb-share-icon0
Tweet 20

Urednik

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error

ZAPRATITE I PODELITE SADRŽAJ