Otkriven izuzetan grob žene sa dijademom
Arheolozi su otkrili značajnu 2.600 godina staru bogatu grobnicu žene sa bronzanom dijademom.
Arheolozi iz Eforata za antikvitete Ftiotide i Evritanije otkrili su izuzetno značajnu arhajsku grobnicu severno od svetilišta Apolona Ptoa i antičke Akraifije, na prostoru gde se gradi solarna elektrana pored jezera Kifisida. Istraživanja su otkrila nekropolu iz arhaičkog i klasičnog perioda, kao i ostatke savremenog utvrđenog naselja.
- Neopljačkana bogata grobnica Grifonskog ratnika iz mikenske kulture
- Veliko arheološko otkriće: pronađena bogata grobnica u Makedoniji
- Arheolozi pronašli sahranu Gospe od Kelede iz perioda Merovinga
Nekropola, organizovana u grupama grobova, obuhvata različite tipove sahranjivanja: grobove u jamama, lomače i sahrane pokrivene crepom. Analiza prvih četrdeset iskopanih grobova ukazuje na visoki društveni status zajednice, verovatno bogatih zemljoposednika sa obala nekadašnjeg jezera Kopajs.
Gospa sa izvrnutom dijademom
Među najznačajnijim nalazima izdvaja se grob mlade žene iz druge polovine 7. veka p.n.e., nazvane “Gospa sa izvrnutim dijademom”. Ostaci, preliminarno pripisani ženi staroj između 20 i 30 godina, pronađeni su s raskošnim bronzanim dijademom položenim na glavi.

Dijadema je ukrašena centralnom rozetom u obliku sunca i uparenim heraldičkim lavovima, tipičnim simbolima kraljevske moći. Međutim, presudan detalj je činjenica da je dijadema namerno položena naopako, gde su lavovi su okrenuti nadole, a rozeta se nalazi pri dnu. Takav obredni gest u simboličkoj tradiciji ukazuje na gubitak statusa, abdikaciju ili pad s vlasti, što ovaj nalaz čini jedinstvenim istorijskim dokumentom.

Ovaj period u centralnoj Grčkoj obeležava slabljenje naslednih monarhija i uspon aristokratskih elita koje će kasnije formirati oligarske sisteme vlasti u ranim polisima. Grob žene sa izvrnutim dijademom tako predstavlja materijalni trag društvenih i političkih promena na prelazu iz Mračnog doba u Arhaički period.
Raskošni grobni prilozi iz grobnice
Grob je sadržao visokokvalitetan nakit i predmete od bronze: dve masivne beotske fibule ukrašene geometrijskim i sa motivima konja, ogrlicu sa centralnim priveskom u obliku posudice, koštane i ukrase od slonovače, ćilibarske perle, bronzane minđuše i narukvicu, kao i niz spiralnih prstenova koji su ukrašavali njene prste.

Tragovi porodičnog statusa
U istoj grupi grobova otkriven je i grob devojčice od oko četiri godine, čija je glava takođe bila ukrašena bronzanim dijademom sa rozetama. Prilozi su tipološki slični onima iz groba odrasle žene, što snažno ukazuje na porodično nasleđivanje statusa i privilegija.
Gospa sa izvrnutim dijademom ostaje nemi svedok jednog dramatičnog preokreta u istoriji. To je trenutak kada se simboli vlasti okreću naopako, a stari poredak nestaje u nastajanju novih oblika moći.