Izuzetno redak rimski hirurški instrument, korišćen za uklanjanje kamena iz mokraćne bešike, otkriven je tokom arheoloških istraživanja antičkog grada Herakleje Sintike u jugozapadnoj Bugarskoj.

Ovaj bronzani predmet iz 3. veka nove ere predstavlja tek drugi poznati primerak takve vrste u svetu i pruža novi uvid u razvoj antičke medicine. Jedini sličan nalaz do sada potiče iz Italije, zbog čega se otkriće smatra izuzetno značajnim za proučavanje istorije medicine.

Redak antički medicinski instrument

Arheolozi koji istražuju antički grad Herakleju Sintiku otkrili su izuzetno redak medicinski instrument poznat kao lithoulkos, korišćen tokom zahvata uklanjanja kamena iz mokraćne bešike. Odnosno litotomije koja je jedna od najsloženijih hirurških procedura antičkog sveta. Tim putem su uklanjani kamenčići iz mokraćne bešike.

Ovo oboljenje bilo je veoma bolno i poznato je bilo među antičkim piscima. Grčki lekar Amonije Aleksandrijski u 3. veku pre nove ere razvio je tehniku i instrumente za izvođenje ovog zahvata, zbog čega je dobio nadimak „Litotom“ („Kamenorezac“).

Medicinski instrument otkriven blizu hrama

Otkriće je načinio tim kojim rukovodi profesor Ljjudmil Vagalinski, a instrument je pronađen u prostoriji uz Hram Herakla. Sačuvana je bronzana drška ukrašena reljefnim prstenovima, dok nedostaju zakrivljeni krajevi dvostruke kuke, koji su služili za samu operaciju.

• Pronađena Dioklova kašika – drevni medicinski instrument za vađenje strela?
• Rimski medicinski instrument za žene: koristi se i danas nakon 2000 godina
• Žrtve zemljotresa iz 4. veka pronađene u Herakleji Sintiki

Posebno je zanimljivo mesto nalaza. Budući da je instrument pronađen u prostoriji neposredno uz Hram Herakla, istraživači pretpostavljaju da su ljudi koji su dolazili u hram tražeći božansku pomoć možda istovremeno dobijali i medicinsku negu. Ipak, arheolozi naglašavaju da će biti potrebna dodatna istraživanja kako bi se ova pretpostavka potvrdila.

Iskopavanja na lokalitetu se nastavljaju, a arheološki tim istražuje prostor oko hrama u nadi da će pronaći nove dokaze koji bi rasvetlili ulogu ovog dela grada i pružili dodatne informacije o nivou medicinskog znanja u rimskom periodu.

Izvori: Heritage Daily, Archaeologica Bulgarica