09/12/2022

Rimski medicinski instrument-vaginalni spekulum (izvor: Science museum, UK, CC BY 4.0)

Sofisticirani rimski medicinski instrumenti pronađeni su širom Rimskog carstva. Slični instrumenti se danas koriste i spasili su brojne živote. Jedan od najspektakularnijih, a pomalo i zastrašujućih, jeste vaginalni dilatator ili spekulum.

Spekulum se sastoji od prijapiskusa sa 2 (ili ponekad 3 ili 4) ventila koji se otvaraju i zatvaraju pomoću ručke sa zavojnim mehanizmom. Ovakav raspored nalazio se u spekulima Evrope 18. veka.

Redak arheološki nalaz

Soran Efeski, grčki lekar, je prvi autor koji pominje spekulum specijalno napravljen za vaginu. Grčko-rimski pisci o ginekologiji i akušerstvu često preporučuju njegovu upotrebu u dijagnozi i lečenju vaginalnih i uteralnih poremećaja.

Međutim, to je jedan od najređih preživelih rimskih medicinskih instrumenata, što je čudno jer dosta spominje u izvorima.

S obzirom da su bili izrađeni od bronze, verovatno su bili podložniji reciklaži u odnosu na tanje i manje medicinske instrumente (sonde, skalpeli i igle).

Bronzani vaginalni spekulum, iz Libana (izvor: Science Museum, UK. CC BY 4.0).

“Poznato je samo oko sedam spekuluma u arheološkim kontekstima” (Patricia Baker 1999, 146). Pronađeni su širom Rimskog carstva: u Maloj Aziji, Varni, Madridu, Libiji i tri potiču iz Pompeje. Moguće da je ovaj broj danas malo veći.

Vaginalni spekulum iz Libana

Bronzani vaginalni spekulum pronađen je u Libanu 1979. godine. Izrađen je između 1. veka p.n.e. i 4. veka n.e., samo je deo zavrtnja moderan. Sastoji se od prijapiskusa sa ventilima koji se otvaraju i zatvaraju pomoću ručke sa zavrtnjem. Nalazi se u Muzeju nauke u Velikoj Britaniji.

Najranije veliko delo o ženskim bolestima napisano je u rimsko doba, oko 1. veka. Ideje lekara o ženskim bolestima u to vreme bile su u velikoj meri zasnovane na stavovima Hipokrata. Hipokrat (oko 500. godine p.n.e.) je verovao da je materica odgovorna za histeriju i da je žensko telo nesavršena verzija muškog.

Podelite sadržaj na:

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Translate »