Arheolozi su u Etiopiji pronašli ljudske ostatke stare 100.000 godina sa tragovima izlaganja vatri. Ovo otkriće je verovatno najstariji poznati dokaz kremacije u istoriji čovečanstva.

Paleoantropolozi i arheolozi koji istražuju područje Afarskog rifta u Etiopiji otkrili su ostatke ranih pripadnika vrste Homo sapiens čije kosti koje pokazuju tragove izlaganja veoma visokim temperaturama. Istraživanje je objavljeno u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences, a deo je dugogodišnjeg projekta „Middle Awash“, koji od 1981. godine proučava rane ljudske zajednice u istočnoj Africi.

Tragovi gorenja na ljudskim kostima

Među pronađenim fosilima nalaze se ostaci više individua vrste Homo sapiens, uključujući kosti koje su bile izložene veoma visokim temperaturama. Naučnici smatraju da bi to moglo ukazivati na ranu praksu kremacije, odnosno spaljivanja pokojnika. Međutim, situacija je daleko složenija nego što se na prvi pogled čini. Na kostima su uočeni i tragovi ujeda predatora, kao i znaci naglog zatrpavanja sedimentom. Zbog toga istraživači još ne mogu sa sigurnošću da tvrde da je reč o namernom pogrebnom ritualu.

Ipak, sama mogućnost da su ljudi pre 100.000 godina praktikovali neki oblik spaljivanja mrtvih predstavlja izuzetno značajno otkriće. Do sada se najstarijim poznatim kremiranim ljudskim ostacima pripisuje onima Autralije, sa lokaliteta Lake Mungo koji su stari oko 40.000 godina.

Ljudi su se stalno vraćali na isto mesto

Nalazište se nalazi u oblasti drevne reke Avaš, čiji su sezonski ciklusi poplava snažno uticali na život tadašnjih zajednica. Naučnici smatraju da su lokalni vodeni resursi bili važniji za opstanak ljudi nego globalne klimatske promene.

• Zabeležena je prva poznata kremacija u Africi, praktikovana pre 9.500 godina
• Da li je Homo naledi sahranjivao svoje mrtve?
• Dete iz Taunga: Fosil koji je potresao svet

Na lokalitetu je pronađeno više hiljada kamenih alatki, što pokazuje da su se ljudske grupe više puta vraćale na ovo područje tokom kraćih perioda boravka. Posebno je značajno što su arheološki slojevi ostali gotovo netaknuti, bez većih pomeranja izazvanih vodom ili geološkim procesima.

Zahvaljujući tome, istraživači danas mogu veoma precizno da rekonstruišu odnose između fosila, alatki i ostataka životinja na velikoj površini lokaliteta.

Opsidijan otkriva daleka putovanja

Među pronađenim predmetima nalaze se i retki komadi opsidijana – vulkanskog stakla koje nije poticalo iz neposredne okoline nalazišta. To ukazuje da su rani Homo sapiensi prelazili velike udaljenosti i donosili kvalitetne sirovine iz udaljenih regiona.

Takvo ponašanje govori o visokom stepenu prilagodljivosti i planiranja, ali i o složenijem načinu života nego što se ranije pretpostavljalo za zajednice iz srednjeg paleolita.

Bogat ekosistem istočne Afrike

Istraživači su analizirali i više od 3.000 životinjskih fosila pronađenih na lokalitetu. Među njima su identifikovani ostaci majmuna, glodara i velikih sisara, što ukazuje na veoma raznovrstan ekosistem istočnoafričke raseline. Ovi podaci pomažu naučnicima da bolje razumeju kako su se rani ljudi prilagođavali promenljivim uslovima životne sredine u regionu koji se smatra jednim od ključnih područja ljudske evolucije.

Retko očuvano nalazište na otvorenom

Većina podataka o najranijim Homo sapiens populacijama potiče iz pećina, gde su arheološki slojevi često tanki i poremećeni. Nalazišta na otvorenom iz ovog perioda izuzetno su retka, a još ređa su ona koja su ostala gotovo potpuno očuvana.

Zbog toga naučnici smatraju da nalazi iz Afarskog rifta predstavljaju jedinstven uvid u svakodnevni život, kretanje i moguće pogrebne običaje ranih modernih ljudi pre čak 100.000 godina.