Manastir Đurine ćelije

Manastir Đurine ćelije

 1,464 

Arheološki lokalitet i manastir Đurine ćelije (XV-XVII vek) nalazi se na severnim padinama Rudnika udaljen od savremenih naselja i puteva. Arheološkim istraživanjima u trajanju od 2013-2018. godine[1] potvrđena su narodna predanja da se na ovom mestu nekada nalazio manastir.

Đurine ćelije pripadaju ataru sela Manojlovci (opština Topola). U turskim defterima iz XVI veka kod sela Jarmenovaca (u susedstvu Manojlovaca) beleže se dva manastira Sveti Nikola i Sveti Arhangel pa se zbog toga pretpostavlja da su na Đurinim ćelijama pronađeni ostaci jednog od njih.

Situacioni plan lokaliteta

Priče o postojanju nekadašnjeg manastira privlačile su pažnju istraživača. Jedan od prvih bio je Jovan Mišković, sredinom druge polovine XIX veka koji je zabeležio da: „Kaluđerski potok zove se tako što je tu nekad manastir postojao. Duvarine se zovu i sada Đurine ćelije, po nekom kaluđeru Đuri…“. O Đurinim ćelijama kratko saopštava i Miloje Rakić, početkom XX veka. Prema svedočenju meštana, do pre nekoliko decenija, na ostacima zidova su se nazirale freske, a pre Drugog svetskog rata ovde su pronalaženi bakarni sudovi oblika putira i srebrne čaše.

Međutim, lokalitet je u više navrata devastirana od strane tragača za blagom. Na lokalitetu je otkrivena manja jednobrodna crkva u kojoj se sačuvao živopis sa početka XV veka. Sa južne strane crkve nalazio se manastirski konak, a zapadno od konaka pronađeni su ostaci potpornog (ogradnog) zida. Istražena je i nekropola, a pokojnici su se sahranjivali u neposrednoj blizini manastirske crkve. Najmlađi horizont sahranjivanja pripada XVII veku, dok za starije grobove ostaje otvoreno pitanje njihove upotrebe.


Dvojni grob ispod manastirskog konaka
Nadgrobni spomenici

Posebno se izdvaja nadgrobna ploča sa natpisom koja je omogućila datovanje mlađih sahrana. Reč  je o nadgrobnom spomeniku Jovana spahije koji je bio sahranjen 4. oktobra 1633. godine. Krajem XVI i u XVII veku Srbi spahije često su bivali ktitori i darodavci manastira. Pretpostavlja se da su u pojedinim slučajevima preuzimali brigu o nekom manastiru iz razloga što se manastirska porodica nalazila na njegovom timaru.

Nadgrobna ploča sa natpisom (godine 7142. (1633) upokoji se sluga božiji Jovan spahija, meseca oktobra 4-og )

Ponekad je manastir posedovao timar, na osnovu čega se tumači da je jedan od kaluđera mogao biti i spahija. Nadgrobni spomenik Jovana spahije ima veliki značaja jer upotpunjuje sliku o sahranama pripadnika viših slojeva među Srbima u vreme Otomanskog carstva. Isto tako nadgrobni spomenici u XVII veku na našim prostorima su retki.

Arheološki pokretni materijal (keramičke posude, alati, naušnice, novčići) koji je pronađen na lokalitetu pomogao je u datovanju samog lokaliteta.

Naušnica od srebra i staklene paste iz G6-17.vek

Zanimljivo je da su na lokalitetu pronađeni fragmenti importovane keramike kao što je majolika i fajans što ukazuje da je lokalitet bio povezan i komunicirao sa okruženjem.

U 2020. godini obavljeni restauratorsko-konzervatorski radovi na freskama u crkvi. Arheološka iskopavanja nastaviće se u skorijoj budućnosti.

[1] Iskopavanja je sproveo Narodni muzej u Aranđelovcu. Stručnu ekipu činili su doc. dr Dejan Radičević, kustos istoričar Vladan Milivojević i saradnici. 


Podelite sadržaj na
fb-share-icon0
Tweet 20

Urednik

3 thoughts on “Manastir Đurine ćelije

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error

ZAPRATITE I PODELITE SADRŽAJ