Arheološka istraživanja srednjovekovnog groba otkrila su sahranu žene sa novorođenčetom i žrtvovanim konjem.

U dolini reke Idžim na jugu Krasnojarskog kraja, arheolozi su istražili izuzetno retku i bogatu grobnicu iz 10. veka. U netaknutoj humci pronađeni su posmrtni ostaci žene visokog društvenog statusa i novorođenčeta, zajedno sa raskošnim konjskim priborom i ostacima ritualno žrtvovanog konja.

Istraživanje su sproveli stručnjaci Instituta za istoriju materijalne kulture Ruske akademije nauka, Novosibirskog državnog univerziteta i organizacije „Arheologija Hakasije“ tokom zaštitnih iskopavanja na trasi buduće železničke pruge Kizil–Kuragino.

Lokalitet Sajani-Pograničnoje-4 deo je većeg kompleksa arheoloških nalazišta koja svedoče o naseljavanju ovog područja još od bronzanog doba. Međutim, jedna humka posebno se izdvaja jer je sadržala srednjovekovni neopljačkani grob, piše u saopštenju.

Srednjovekovna sahrana žene, novorođenčeta i žrtvovanog konja

U grobnici je pronađena žena stara oko 40 godina, sahranjena zajedno sa novorođenim detetom. Pored njih nalazili su se ovčiji pršljenovi i ostaci takozvane „konjske kože“ – ritualnog prinosa koji se sastojao od lobanje, nogu i kože konja. Takav običaj poznat je među pojedinim nomadskim narodima evroazijskih stepa, ali su ovakvi nalazi raritet.

Najimpresivniji deo grobnog inventara predstavlja gotovo kompletan set konjske opreme sa čak 78 predmeta. Među njima su pronađeni pozlaćeni bronzani ukrasi uzde, srebrni privesci, kopče, delovi remenja, bronzane uzde i gvozdene žvale sa uvijenim usnicima karakterističnim za 9. i 10. vek. Posebnu pažnju istraživača privukao je par stremena.

Jedno je bilo jednostavno i bez ukrasa, dok je drugo predstavljalo pravi statusni simbol. Izrađeno od gvožđa, bogato je ukrašeno tehnikom tauširanja . umetanja srebrne žice u metalnu podlogu. Ornamentika pokriva gotovo celu površinu stremena, a stručnjaci smatraju da je nastala pod snažnim uticajem kineske umetnosti kasnog perioda dinastije Tang (860–907. godine).

Bogati prilozi u grobu otkrivaju trgovačke veze

U grobu su pronađene i pozlaćene bronzane minđuše, nož, kameni pršljen za predenje vune i fragment namerno polomljenog ogledala. Njegovi dekorativni motivi vinove loze i grozdova podsećaju na luksuzna kineska ogledala iz vremena dinastije Tang, što dodatno potvrđuje postojanje širokih trgovačkih i kulturnih veza širom unutrašnje Azije.

• Grob ratnice ili ne? Sahrana žene sa oružjem iz 10. veka
• Prva arheološki dokumentovana sahrana trudnice u Srbiji
• Arheolozi su otkrili tragičnu smrt na porođaju blizanaca pre 7.700 godina

Prema rečima rukovodioca istraživanja Andreja Poljakova, reč je o nesumnjivo elitnom sahranjivanju. „Ovo nije grob obične osobe. Sve ukazuje na to da je pokojnica pripadala društvenoj eliti. Sličnih grobova postoji svega nekoliko desetina na prostoru čitavog Sajansko-altajskog regiona“, istakao je Poljakov.

Iako bogatstvo nalaza jasno ukazuje na visok status pokojnice, arheolozi upozoravaju da predmeti sami po sebi ne mogu pouzdano otkriti njenu etničku pripadnost. Tokom ranog srednjeg veka luksuzna roba, umetnički motivi i prestižni predmeti cirkulisali su između brojnih naroda Centralne Azije.

Radiokarbonska analiza prvobitno je smestila grob u širok vremenski raspon između 9. i 13. veka. Međutim, poređenjem pronađenih predmeta sa sličnim nalazima sa drugih lokaliteta istraživači su zaključili da grobnica najverovatnije potiče iz druge polovine 9. ili iz 10. veka.