09/12/2022

Male kamene kugle (foto: Konstantinos Trimmis)

Arheolozi su širom Mediterana i Egeje u drevnim naseljima pronalazili male kamene kugle. Njihova namena je do, nedavno, ostala misterija. Najveća kolekcija, od 746 kuglica, potiče iz drevnog naselja Akrotiri. Istraživači veruju da su kamene kuglice deo antičkih društvenih igara.

U radu objavljenom u časopisu JAS: Reports, arheolozi su ispitali najveću kolekciju ovih misterioznih artefakta, 746 kuglica. One potiču sa čuvenog Akrotirija na ostrvu Tera (Santorini). Samo njih 65% je pronađeno sa nedavnim iskopavanjima. Pronalažene su svuda, i u zatvorenom i na otvorenom prostoru. Mali broj sličnih artefakata otkriven je na Kipru i Kritu.

Arheološki lokalitet Akrotiri

Arheološki lokalitet Akrotiri na današnjem ostrvu Tera (Santorini) je dobro poznati drevni grad iz bronzanog doba koji je uništen erupcijom ostrvskog vulkana. Uništen je kao i Pompeja. S tim da se ovo desilo mnogo ranije, tokom srednjeg bronzanog doba, nakon 1627. godine pre nove ere. Grad je bio zatrpan slojem pepela visokim preko 30 m. Postao je poznat kao i “Grčka Pompeja”.

Ostaci “Grčke Pompeje” (izvor: Isole Greche)

Prve ostatke arheološkog lokaliteta Akrotiri slučajno su otkrili 1866. godine rudari koji su radili u kamenolomima tog područja, a tokom građevinskih radova na Sueckom kanalu u Egiptu.

Bilo je neophodno sačekati ceo jedan vek, 1967. godinu, da se organizuju sistematska iskopavanja. Čitava oblast je istražena zahvaljujući grčkom arheologu Spiridonu Marinatosu. On se nadao da će dokazati svoje teorije, objavljene 1939. godine, da je ovo bila Platonova Atlantida.

Najstarije naselje potiče iz druge faze protokikladskog perioda (3. milenijum pre nove ere). Grad koji je otkrio Marinatos datira iz kasnijeg srednjekikladskog perioda, (20. i 17. vek pre nove ere). Tada je naselje doživelo svoj period maksimalnog prosperiteta, postavši jedan od glavnih lučkih gradova na Egejskom moru. Otkriveno je složeno urbano naselje koje se sastojalo od veoma zamršenih ulica i trgova, piše na Isole Greche.

Male kamene kuglice, različitih veličina i boja (foto: Konstantinos Trimmis)

Freske iz Akrotirija su među najstarijim primerima zidnog slikarstva u Evropi. Među freskama lokaliteta Akrotiri najpoznatije su freske mladih boksera, freske ribara, freske plavih majmuna i freske skupljača šafrana i ogroman friz flote.

Kamene kuglice za društvenu igru

Starost kamenih kuglica procenjuje se na oko 4.500-3.600 godina.

U početku se verovalo da su ove male kamene kugle neki oblik sistema za brojanje, brojač za društvene igre ili kamenje za praćku.

Pored pronađenih kamenih kugli, u Akrotiriju i drugim naseljima širom Egeja postoje kamene ploče sa plitkim kružnim udubljenjima na kojima su kuglice mogle biti postavljene.

Ako su ove sfere u stvari deo društvene igre, one će biti jedan od najranijih primera, zajedno sa sličnim primerima sa Levanta i Egipta, kao što su egipatski Mehen i Senet.

Kamene ploče za igru (foto: Konstantinos Trimmis)

Dr Trimis je rekao za javnost: „Društveni značaj kamenih kuglica, kao što pokazuje način na koji su deponovane u određenim šupljinama, dodatno podržava ideju da su sfere deo igre koja se igra za društvenu interakciju. Ovo daje novi uvid u društvenu interakciju u Egejskom moru bronzanog doba.”

Sledeća faza istraživanja je primena slične metodologije na kamene ploče kako bi se videlo da li postoji veza. Istraživački tim se takođe nada da će koristiti tehnike veštačke inteligencije da bi saznao kako se igra zapravo igrala.

close

Registrujte se na Sve o arheologiji

Prijavite se na našu mejl listu i budite prvi koji će dobiti vesti iz sveta arheologije

Ne šaljemo spamove! Pročitajte naša pravila korišćenja za više informacija.

Podelite sadržaj na:

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Translate »