Masovna praistorijska grobnica sa 38 skeleta bez glava (© Prof. Dr. Martin Furholt, Institute for Pre- and Protohistoric Archaeology/Kiel University)

Tokom iskopavanja arheolozi su pronašli masovnu grobnicu sa 38 pokojnika odsečenih glava. Reč je o praistorijskoj grobnici u Vrablu u Slovačkoj.

Tim arheolog iz Centra za kolaborativno istraživanje, Univerziteta Kiel i Arheološkog instituta Slovačke akademije nauka naišao je na spektakularan nalaz. Sproveli su arheološka iskopavanja jednog od najvećih ranoneolitskoih lokaliteta Vrable-Ve`lke. Otkrili su ostatke 38 osoba su u rovu oko naselja. Njihovi dobro očuvani skeleti bili su pomešani i svima su nedostajale glave, osim malom detetu.

Inače do otkrića nekoliko skeleta došlo se 2021. godine. Sada se zvanično zna i broj, ali ne i odgovori na mnoga pitanja.

Ranoneolitski lokalitet na kome je otkrivena grobnica 

Lokalitet Vrable-Ve`lke Lehembi (5.250-4.950. g.p.n.e.) bio je jedan od najvećih naselja ranog neolita u srednjoj Evropi. Arheološki artefakti su povezani sa kulturom linearne keramike (LBK). Geomagnetnim merenjima identifikovano je 313 kuća u tri susedna sela. U isto vreme bilo je naseljeno i do 80 kuća. Što je izuzetna gustina naseljenosti za ovaj period.  

Rekonstrukcija ranoneolitskog naselja koji se sastojao od tri sela. Jugozapadno naselje je bilo okruženo dvostrukom rovom i bilo je razdvojeno od ostalih. U rovu oko ovog naselja je pronađena masovna grobnica (© Karin Winter, Institute for Pre- and Protohistoric Archaeology/Kiel University)

Dvostruki rov dug 1,3 km je okruživao je jugozapadno naselje i razdvajao od drugih. U tom rovu su pronađeni skeleti. Pojedini prostori su ojačani palisadama, koje ne treba tumačiti kao odbrambeni objekat, već kao graničnu oznaku seoskog područja.

Pogrebna praksa u masovnoj grobnici

Tokom iskopavanja u leto 2022. slovačko-nemački tim otkrio je ostatke najmanje 38 osoba. Njihove sahrane se prostiru na površini od oko 15 kvadratnih metara. Nalazili su se jedan na drugom, jedan pored drugog, ispruženi potrbuške, pognuti na bok, na leđima raširenih udova. Njihov položaj ne govori o tome da su mrtvi pažljivo sahranjeni.

Umesto toga, položaji skeleta sugerišu da je većina njih bačena ili otkotrljana u jarak. Svima, sa izuzetkom jednog odojčeta, nedostaje glava, kao i njihove donje vilice.

Da li je reč o masakru, lovcima na glave, kutlu lobanje ili nečemu drugom?

Dok su skeleti vađeni, počela su da se nameću prva pitanja: da li su ti ljudi nasilno ubijeni, možda čak i obezglavljeni? Kako i kada su uklonjene glave? Ili je do uklanjanja glava došlo tek nakon što su se leševi raspali?

Nekoliko pojedinačnih kostiju van anatomskog položaja sugeriše da je vremenska sekvenca mogla biti složenija. Moguće je da su već skeletizovana tela gurnuta u sredinu rova da bi se napravilo mesta za nova“, objašnjava dr Katarina Fuks, antropolog sa Univerziteta Kil. „U nekim skeletima je sačuvan prvi vratni pršljen, što ukazuje na pažljivo uklanjanje glave, a ne na odsecanje glave u nasilnom, nemilosrdnom smislu. Ali to su sve vrlo preliminarna zapažanja koja treba da budu potvrđena daljim istraživanjem”.

Možda se čini očiglednim pretpostaviti masakr sa ljudskim žrtvama, možda čak iu vezi sa magijskim ili religioznim idejama. Ratni sukobi takođe mogu igrati ulogu, na primer, sukobi između seoskih zajednica, ili čak unutar ovog velikog naselja. Da li su ovi ljudi postali žrtve lovaca na glave ili su njihovi suseljani praktikovali poseban kult smrti koji nije imao nikakve veze sa međuljudskim nasiljem?“ kaže vođa projekta dr Marija Vunderlih.

U svakom slučaju radi se o jedinstvenom otkriću za evropski neolit.

close

Registrujte se na Sve o arheologiji

Prijavite se na našu mejl listu i budite prvi koji će dobiti vesti iz sveta arheologije

Ne šaljemo spamove! Pročitajte naša pravila korišćenja za više informacija.

Podelite sadržaj na:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Translate »