Pronađeni kanui stari 7.000 godina za plovidbu morem

Pronađeni kanui stari 7.000 godina za plovidbu morem
Drveni kanu star 7.000 godina ( © 2024 Gibaja et al., CC BY 4.0 DEED)

Neolitski ljudi plovili su Sredozemnim morem pre 7.000 godina koristeći tehnološki napredne kanue.

Kanui stari 7.000 godina otkrivaju rani razvoj nautičke tehnologije na Mediteranu

Podvodnim arheološkim istraživanjima arheolozi su otkrili 5 „tehnološki sofisticiranih“ kanua u Italiji. Njima su ljudi u neolitu plovili Mediteranom pre više od 7.000 godina. Kanui se datiraju između 5700. i 5100. godine pre nove ere i najstariji su u regionu.

Pet neolitskih kanua je pronađeno

Naučna studija objavljena je u časopisu PLOS One. Arheolozi iz  španskog Nacionalnog istraživačkog saveta u Barseloni su u radu opisali otkriće u neolitskom selu La Marmota ispod jezera. Oni predlažu da su neolitske zajednice koje su živele duž obala Sredozemnog mora koristile tehnološki sofisticirane čamce za putovanja i trgovinu pre 7.000 godina.

Podvodno istraživanje neolitskog lokaliteta (© 2024 Gibaja et al., CC BY 4.0 DEED)

Kvalitet i složenost ovih praistorijskih plovila ukazuje da se nekoliko značajnih napretka u plovidbi dogodilo tokom kasnog kamenog doba, što je otvorilo put širenju najvažnijih civilizacija drevnog sveta.

Ova tehnologija je bila suštinski deo uspeha njihove ekspanzije, imajući u vidu da su za nekoliko milenijuma zauzeli ceo Mediteran od Kipra do atlantske obale Iberijskog poluostrva“, piše u radu.

Autori primećuju da se širenje neolitske kulture kroz Evropu odvijalo uglavnom duž obala Sredozemnog mora. „Mnoge od najvažnijih civilizacija u Evropi nastale su na obalama Sredozemnog mora“, pišu oni. „Feničani, Grci, Rimljani i Kartaginjani kretali su se tim praktično zatvorenim morem da bi se brzo kretali duž njegovih obala i između njegovih ostrva.“

Najstariji neolitski kanu (© 2024 Gibaja et al., CC BY 4.0 DEED)

Dobro je poznato da su pomorske trgovinske veze postojale na Mediteranu tokom neolita, iako do sada nije bilo jasno koliko su ovi rani pomorci bili vešti u rukovanju talasima.

Neolićani su imali napredno znanje

Krećući se kroz ovu neizvesnost, autori studije analizirali su pet iskopanih kanua, dužine oko 11 metara. Oni su izrađeni od izdubljenih stabala, od četiri vrste drveta: Populus sp., Quercus sp., Alnus sp. i Fagus sylvatica. Što je neuobičajeno među sličnim lokalitetima.

Kanui su sadržali otvore kojima se užad pričvršivala za jedra ili druge nautičke elemente.

Kanui su bili 11 m dugački (© 2024 Gibaja et al., CC BY 4.0 DEED)

U slučaju La Marmote, veličina jezera (sada ima 9,3 km u prečniku, ali je morala biti manja u neolitu pošto je obala bila 300 m od sadašnjeg položaja) jedva opravdava veliku veličinu kanua dugog skoro 11 m. Stoga je moguće da su korišćeni za pokrivanje 38 km od jezera Bračano do Sredozemnog mora duž reke Arone. Na ovaj način, kanui su korišćeni i u jezeru i na moru“, napisali su autori.

Takve karakteristike, zajedno sa eksperimentima rekonstrukcije, ukazuju na to da su kanui bili sposobni za plovidbu, što je zaključak podržan prisustvom kamenih oruđa povezanih sa obližnjim ostrvima.

Kameno oruđe sa tragovima upotrebe na kanuima (© 2024 Gibaja et al., CC BY 4.0 DEED)

Sličnosti između kanua i novijih nautičkih tehnologija potkrepljuju teoriju da je rani neolit video veliki napredak u jedrenju. Autori navode da bi moglo biti sačuvano više čamaca u blizini La Marmote.

 „Direktno datovanje neolitskih kanua otkriva da su oni najstariji na Mediteranu, nudeći neprocenjiv uvid u neolitsku navigaciju. Ova studija otkriva neverovatnu tehnološku sofisticiranost ranih poljoprivrednih i stočarskih zajednica, naglašavajući njihove veštine obrade drveta i konstrukciju složenih plovila“, zaključili su autori.

Registrujte se na Sve o arheologiji

Prijavite se na našu mejl listu i budite prvi koji će dobiti vesti iz sveta arheologije

Ne šaljemo spamove! Pročitajte naša pravila korišćenja za više informacija.

Podelite sadržaj na:

3 thoughts on “Pronađeni kanui stari 7.000 godina za plovidbu morem

  1. Termin “Kanu” nije prigodan…..Camci dubljeni u balvanu, su PIROGE. Molim vas izmenite ovo…kanu je vrsta camca severnoamerickih domorodaca

    1. Poštovani, termin kanu nije ograničen samo na jedan deo kontinent. Reč potiče iz španskog ili portugalskog jezika. Mogli smo da kažemo jednostavno neolitski čamac, da slučajno nekome ne zasmeta.
      Pridržavaćemo se terminologije koja je korišćena u radu.

      Abstract
      Navigation in the Mediterranean in the Neolithic is studied here through the boats that were used, the degree of technical specialisation in their construction and, above all, their chronology. After a brief explanation of the exceptional site of La Marmotta, the characteristics and chronology of the five canoes found at the settlement and one of the nautical objects linked to Canoe 1 are discussed. This will allow a reflection on the capability of Neolithic societies for navigation owing to their high technological level. This technology was an essential part in the success of their expansion, bearing in mind that in a few millennia they occupied the whole Mediterranean from Cyprus to the Atlantic seaboard of the Iberian Peninsula.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Translate »