25/09/2022

Prvi srpski kovani novac (foto: Roma Numismatics Ltd)

Poznato je da prvi srpski vladar koji je kovao novac bio kralj Stefan Radoslav (1228-1233), sin kralja Stefana Prvovenčanog i unuk župana Stefana Nemanje. Kovanice su bile od bakra i srebra, a reč je o čankastom novcu. Međutim, nedavno je arheolog-numizmatičar R. Ramadanski objavio rad u kojem navodi da je srpski kovani novac ipak stariji dva veka (iz XI veka) nego što se to ranije mislilo.

Do otkrića ovog bakarnog srednjovekovnog novca saznalo se na aukciji londonske kuće Roma Numismatics Ltd. Ova kovanica je zanimljiva jer ima vizantijske stilske karakteristike sa istaknutim natpisom na latinskom. Autor teksta je iz natpisa saznao da je ime emitenta ovog novca Vladimir (nalsovna fotografija).

Izgled kovanice

Kovani novčić je od bakra ili legure bakra, otkovan na ravnoj ploči ili rondeli. Njegov prečnik prečnik iznosi 2 cm, a težina mu je 2,59 g. Na aversu se nalazi poprsje vladara okrunjenog i u odori, koji drži šar i žezlo. Na reversu se nalazi motiv upisanog jednokrakog ili grčkog krsta oko kojeg je kružni natpis BLADIMIRVS, kao latinski oblik slovenskog ličnog imena Vladimir.

Srpski knez Vladimir

Ramadanski dalje u svom radu ističe da istorija poznaje još dva slovenska Vladimira. Jedan je bugarski, a drugi ruski. Međutim, obojica su koristili ćirilični opis na svojim kovanicama sa kraljevskim referencama, a bugarski vladar je bio protiv hrišćanstva. Onda ostaje da se ova kovanica pripiše srpskom vladaru.

Knez ili kralj Jovan Vladimir bi bio taj srpski vladar Duklje iz ranog XI veka (1000-1016). Ovaj srpski knez ili arhont (u pojedinim izvorima kralja), na presto je stupio mlad, kao naslednik oca Petrislava.

Crtež kovanice kneza Jovana Vladimira (izvor: Ravnoplov)

Jovan Vladimir je potencijalno kovao prve srpske novčiće i prvi je Srbin koji je postao svetac u katoličkoj crkvi i prvi svetac u srpskoj pravoslavnoj crkvi.

Upravljao je kneževinom Dukljom, koja je zauzimala prostor oko Skadarskog jezera, doline reke Zete i morskog zaleđa od Bojane do Boke Kotorske, sa sedištem najverovatnijeg kod Svača. Njegova značajna zadužbina je trobrodna bazilika posvećena Sv. Trojici ili Sv. Bogorodici u Elbasanu.

S obzirom da se za početak srpskog, ali i bugarskog novčarstva smešta u prve decenije XIII veka, onda je jasno zašto je značajan ovaj novac. Ramadanski u svom radu zaključuje “Konačno, potkrepi li se ova interpretacija novim, dodatnim nalazima, to će ujedno predstavljati i pravu prekretnicu – prvi novac nekog srpskog i južno-slovenskog vladara uopšte”.

close

Registrujte se na Sve o arheologiji

Prijavite se na našu mejl listu i budite prvi koji će dobiti vesti iz sveta arheologije

Ne šaljemo spamove! Pročitajte naša pravila korišćenja za više informacija.

Podelite sadržaj na:

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Translate »