Iskopavanja na Čatalhujuku

Tkani tekstil iz Čatalhujuka u južnoj Anadoliji je među najranijim poznatim primerima tkanja na Bliskom istoku i u Evropi. O načinu izrade odeće pre 10.000 godina raspravlja se, među stručnjacima, skoro 60 godina. Nove analize potvrdile su materijal od kojeg je ovaj predmet izrađen.

Čatalhujuk je jedno od najpoznatijih arheoloških nalazišta na svetu.

Čatalhujuk, u današnjoj Turskoj, je bio mnogoljudan grad pre 8.000-9.000 godina. U njemu je živelo čak 10.000 ljudi. To ga čini najvećim poznatim naseljem iz neolitskog i halkolitskog perioda. Identifikovano je 18 kulturnih slojeva naselja.

Kada je Čatalhujuk iskopan od kasnih 1950-ih pa nadalje, tada se smatrao jednim od najstarijih gradova ikada. Iako nova otkrića pokazuju da to više nije tačno, ovo mesto i dalje spada u superzvezdu među drevnim gradovima.

Arheolog Džejms Melart vodio je najranija iskopavanja. Turske vlasti su ga kasnije proterale iz zemlje, jer je navodno bio umešan u prodaju arheoloških artefakata na crnom tržištu.

Lisa B. Jorgensen, arheolog i profesor emerita sa Odeljenja za istorijske i klasične studije NTNU-a je pomogla da se potvrdi od kog materijala su ljudi u drevnom gradu tkali svoju odeću. Ona je specijalista za arheološki tekstil.

O materijalu otkrivenog tekstila raspravlja se skoro 60 godina. Da li je bio izrađen od vune ili lana? Takođe, stručnjaci raspravljaju o tome kakvu su odeću ljudi nosili u Čatalhujuku.

Otkopani komad tkanine (izvor: Antiquity)

Međutim, ni od jednog od ova dva materijala komad tkanine nije bio izrađen. Rezultate svoj istraživanja, stručnjaci su objavili u julskom broju arheološkog časopisa Antiquity.

Otkopani tekstil iz kamenog doba

Jedan od vodećih svetskih arheologa, profesor Ijan Hoder sa Univerziteta Stenford, preuzeo je nova iskopavanja između 1993. i 2017. godine. Ona su dala velike količine novih podataka i pružila potpuno novo razumevanje lokaliteta.

Istraživanja koja su napravili Hoder i kolege dovela su do otkrića nekoliko komada tkanine za koje se kasnije ispostavilo da su stari između 8.500 i 8.700 godina.

Nekoliko stručnjaka je u avgustu 2017. godine otputovalo u Čatalhujuk da pregleda tekstil koji su pronašli arheolozi iz Hoderove grupe. Dobili su odgovore. Reč je o starom komadu odeće, koje se samo u retkim uslovima sredine može očuvati. Stoga je i značajno otkriće komada organskog materijala kojeg zub vremena nije uništio.

U prošlosti su istraživači u velikoj meri zanemarili mogućnost da vlakna tkanine mogu biti bilo šta drugo osim vune ili lana, ali u poslednje vreme više pažnje je dobio drugi materijal. A ljudi u Čatalhujuku su koristili različite vrste upravo ovog materijala.

Ispostavilo se da je uzorak vlakana iz korpe napravljen od trave, ali je nekoliko tekstila očigledno napravljeno od biljnih vlakana sa hrastovih stabala. One su i najstarije očuvane tkanine na svetu.

Biljno vlakno se nalazi između kore i drveta u drveću kao što su vrba, hrast ili lipa. Drevni ljudi iz Čatalhujuka koristili su hrastovu koru, pa su tako svoju odeću krojili od kore drveća koje su nalazili u svojoj okolini. Takođe su koristili hrastovo drvo kao građevinski materijal za svoje domove, a ljudi su nesumnjivo ubirali biljna vlakna kada su drveća bila rušena.

Kako se ispostavilo, drevni ljudi na ovim prostorima nisu uvozili tkaninu sa drugih mesta, kao što su mnogi istraživači ranije mislili, već su koristili resurse kojima su imali obilan pristup.

close

Registrujte se na Sve o arheologiji

Prijavite se na našu mejl listu i budite prvi koji će dobiti vesti iz sveta arheologije

Ne šaljemo spamove! Pročitajte naša pravila korišćenja za više informacija.

Podelite sadržaj na:

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Translate »